امکانات پلتفرم های آموزش مجازی شامل چه مواردی است؟
انتخاب بهترین پلتفرم های برگزاری کلاس آنلاین به امکاناتی که در اختیار مدرس، آموزشگاه و دانشجویان قرار می گیرد، بستگی دارد. یک پلتفرم آموزش مجازی مناسب باید بتواند فرایند برگزاری کلاس آنلاین، مدیریت محتوای آموزشی و ارتباط با دانشجویان را ساده و در عین حال حرفه ای و منظم کند. به همین دلیل، قبل از انتخاب یک سامانه برگزاری کلاس آنلاین، بهتر است امکانات اصلی آن را بررسی کنید.
بستر مناسب برای برگزاری کلاس
مهم ترین قابلیت یک پلتفرم آموزش مجازی، امکان برگزاری کلاس آنلاین با کیفیت مناسب و پایدار بودن اتصال است. قابلیت هایی مانند پخش زنده ویدئو و صدا، امکان ورود هم زمان چندین کاربر و ارتباط تصویری بین مدرس و کاربران، برای برگزاری کلاس های آنلاین اهمیت زیادی دارند.
اشتراک گذاری صفحه و فایل های آموزشی
در یک پلتفرم برگزاری کلاس آنلاین مناسب، مدرس باید بتواند صفحه نمایش خود را با مخاطبان به اشتراک بگذارد و فایل هایی مانند PDF، پاورپوینت، تصویر یا ویدئو را در کلاس نمایش دهد.
این قابلیت، مخصوصا برای آموزش نرم افزارها، ارائه مطالب درسی و برگزاری جلسات آموزشی کاربرد فراوانی دارد.
ضبط کلاس و دسترسی به آرشیو جلسات
امکان ضبط جلسات، به کاربرانی که در زمان برگزاری کلاس آنلاین حضور نداشته اند اجازه می دهد محتوای جلسه را بعدا مشاهده کنند. آرشیو کلاس های ضبط شده همچنین می تواند برای مرور مطالب و دسترسی مجدد به جلسات مورد استفاده قرار گیرد.
چت و ابزار های تعاملی
چت آنلاین، ارسال پیام، نظرسنجی، پرسش و پاسخ و ابزارهایی مانند دست بلند کردن مجازی می توانند تعامل بین مدرس و کاربر را افزایش دهند. این امکانات به خصوص در کلاس هایی که شرکت کنندگان زیادی دارند، کاربردی هستند.
در کنار این ابزار ها، امکان کنترل و مدیریت کاربران در استفاده از چت و ابزار های تعاملی موجود، از نکات مهم و قابل توجه محسوب می شود.
مدیریت کاربران و کلاس ها
پلتفرم آموزش مجازی باید امکانات مناسبی برای مدیریت مدرس ها، کاربران، دوره ها و کلاس ها داشته باشد. ایجاد کلاس، اضافه یا حذف کردن کاربران و مدیریت سطح دسترسی از قابلیت هایی هستند که کار مدارس و آموزشگاه ها را ساده تر و کنترل و مدیریت آنها بر کلاس ها و دوره های خود را راحت تر می کنند.
امنیت و پشتیبانی فنی
امنیت اطلاعات کاربران و محتوای آموزشی، یکی دیگر از معیارهای مهم هنگام انتخاب پلتفرم برگزاری کلاس آنلاین است. بهتر است پلتفرمی که انتخاب می کنید پشتیبانی فنی مناسبی داشته باشد تا در صورت بروز مشکل هنگام برگزاری کلاس آنلاین خود، بتوانید در سریع ترین حالت ممکن آن را برطرف کنید.
بهترین پلتفرم های برگزاری کلاس آنلاین

در انتخاب یک پلتفرم، مواردی مانند تجربه کاربری، کیفیت برگزاری جلسات، مدیریت کلاس ها، امکانات آموزشی، نحوه دسترسی کاربران، پشتیبانی، امنیت و هزینه استفاده از اهمیت بالایی برخوردارند.
در بازار ایران، میتینوو، اسکای روم، الوکام از گزینه هایی هستند که می توانند برای برگزاری کلاس آنلاین مورد استفاده قرار بگیرند. در بازار جهانی نیز سرویس هایی مانند Big Blue Button ، Adobe Connect ، Zoom ، Microsoft Teams وجود دارند.
با این حال، یکسان بودن کاربرد این پلتفرم ها به معنی یکسان بودن تجربه استفاده از آن ها نیست.
بهترین پلتفرم های کلاس آنلاین ایرانی
پلتفرم های کلاس آنلاین ایرانی برای بسیاری از کاربران داخل کشور یک مزیت مهم دارند: تجربه کاربری و خدمات آنها برای بازار ایران طراحی شده است. عواملی مانند زبان، دسترسی، پشتیبانی و شرایط پرداخت می توانند در تصمیم نهایی اهمیت زیادی داشته باشند.
در ادامه، چند مورد از بهترین پلتفرم های برگزاری کلاس آنلاین ایرانی را باهم بررسی خواهیم کرد.
میتینوو

میتینوو سامانه کلاس مجازی تحت وب است که به مدارس، آموزشگاه ها، موسسات کنکوری، دانشگاه ها و اساتید کمک می کند کلاس های آنلاین خود را منظم تر برگزار کنند، دانشآموزان را ساده تر وارد کلاس کنند، جلسات را ضبط کنند و از حضور، فعالیت و مشارکت کاربران گزارش دقیق تهیه کنند.
یکی از ویژگی های مهم میتینوو، تمرکز آن روی مدیریت فرایند آموزش است. در کنار برگزاری کلاس آنلاین، مدیران مجموعه می توانند با استفاده از داشبورد تحلیلی اختصاصی میتینوو کنترل و نظارت بیشتری بر جلسات، کاربران و میزان مشارکت آنها داشته باشند. قابلیت ضبط جلسات نیز این امکان را فراهم می کند که دانشآموزان یا دانشجویانی که در یک جلسه حضور نداشته اند، بتوانند محتوای کلاس را در زمان دیگری مشاهده کنند.
از امکانات مهم میتینوو می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- امکان ارسال فایل و عکس در پیام ها
- نمایش کاربران به صورت جدولی
- هشدار خروج دانش آموز از کلاس
- نگهداری تاریخچه حضور و غیاب کلاس ها
- ایجاد نظرسنجی یا آزمونک در کلاس و نمایش نتایج تحلیل آن به صورت نمودار
میتینوو کلاس آنلاین را از یک جلسه ساده، به یک تجربه آموزشی قابل مدیریت و قابل تحلیل تبدیل می کند.
اسکای روم

با پلتفرم اسکای روم می توانید کلاس، دوره و جلسه به صورت آنلاین برگزار کنید. از جمله قابلیت های این پلتفرم، ارتباط دو طرفه صوتی و تصویری، اشتراک گذاری دسکتاپ و تبادل فایل، نمایش اسلاید، تخته مجازی و محیط کاربری نسبتا حرفه ای است.
یکی از نقاط قوت اسکای روم، ارائه یک محیط یکپارچه برای برگزاری جلسه است؛ به این معنی که مدرس می تواند محتوای آموزشی را با هر فرمت تصویری، ویدئویی یا متنی ارائه کند، با کاربران ارتباط صوتی و تصویری داشته باشد و از ابزارهایی مانند تخته مجازی و اشتراک صفحه در جریان کلاس استفاده کند.
یکی دیگر از مزیت های چنین ساختاری، امکان استفاده در سناریوهای مختلف است. برای مثال، یک آموزشگاه می تواند از آن برای کلاس های هفتگی استفاده کند و یک شرکت نیز می تواند از محیط آن برای جلسات آنلاین یا آموزش کارکنان بهره ببرد.
از قابلیت های اسکای روم برای برگزاری کلاس آنلاین می توان به این موارد اشاره کرد:
- پیام خصوصی با استاد در کلاس
- جستجو کاربر
- بارگذاری فایل
- ضبط جلسه به صورت لوکال و ابری
- نمایش فرمت تصویری،ویدئویی و متنی
الوکام

پلتفرم برگزاری کلاس آنلاین ایرانی دیگری که میتوانید برای برگزاری دورههای خود سراغ آن بروید، الوکام است.
الوکام ویژگی هایی مانند امنیت مناسب برای حفاظت از اطلاعات محرمانه سازمانی، سازگاری با اینترنت هایی با سرعت های مختلف و امکان برگزاری چندین کلاس مختلف در یک بازه زمانی را ارائه می دهد.
از دیگر ویژگی های خوب الوکام، می توان به امکان استفاده از دو روش ابری و لوکال برای ضبط کلاس ها، امکان استفاده از چند وبکم برای هر کاربر و وجود داشبورد تحلیلی برای گزارش گیری های مختلف اشاره کرد.
مهمترین امکانات الوکام شامل موارد زیر است:
- خصوصی با استاد
- هشدار خروج دانش آموز از کلاس
- جستجو کاربر
- ضبط جلسه به صورت لوکال و ابری
- بارگذاری فایل
بهترین پلتفرم های کلاس آنلاین خارجی
بهترین پلتفرم های خارجی شناخته شده برای کلاس مجازی که همچنان توسط کاربران در ایران استفاده می شوند شامل Adobe Connect و Bigbluebutton و Zoom هستند اما استفاده از آنها اغلب با چالش های خاصی همراه است.
ادوبی کانکت (Adobe Connect)

ادوبی کانکت به دلیل امکانات گسترده، کیفیت اتصال ثابت و امنیت بالا، در بسیاری از سازمان ها و دانشگاه های دنیا مورد استفاده قرار می گیرد.
یکی از نقاط قوت Adobe Connect امکان ایجاد Breakout Room برای تقسیم دانشجویان به گروه های کوچک، برگزاری نظرسنجی و آزمون و پرسش و پاسخ مدیریت شده است.
با این حال، استفاده از آن در ایران مشکلاتی را به همراه دارد؛ از جمله هزینه بالا (به دلیل قیمت گذاری دلاری)، نیاز به زیرساخت سروری قوی تر برای میزبانی، و در برخی موارد، مشکلات دسترسی یا اتصال که نیاز به تخصص فنی یا استفاده از ابزارهای خاص دارد.
مهمترین امکانات ادوبی کانکت عبارتند از:
- خصوصی دانش آموز با دانش آموز
- امکان ارسال واکنش در پروفایل
- قرار دادن فایل های تخته در باکس پیام
- پردازش فرمت اکسل،پاورپوینت،ورد و غیره
- انتخاب و بارگذاری پس زمینه دلخواه وبکم
بیگ بلو باتن (BigBlueButton)

بیگ بلو باتن یک پلتفرم متن باز (Open-Source) است که برای محیط های آموزشی آنلاین طراحی شده است. قابلیت های آموزشی خوبی مانند وایت برد، اشتراک صفحه، مدیریت کاربران و قابلیت ضبط جلسه را ارائه می دهد.
تمرکز BigBlueButton به طور مشخص روی آموزش است. برای مثال، مدرس می تواند دانشجویان را به گروه های کوچک تقسیم کند، برای آنها فعالیت مشخصی تعریف کند و از نظرسنجی برای بررسی میزان یادگیری استفاده کند. وایت برد چندکاربره نیز به کاربران اجازه می دهد در حل تمرین یا فعالیت کلاسی مشارکت داشته باشند.
اگرچه بیگ بلو باتن امکانات خوبی را دارا است، اما برای مجموعه ای که می خواهد بدون درگیری با زیرساخت فنی، یک سرویس آماده برای برگزاری کلاس در اختیار داشته باشد، ممکن است انتخاب مناسبی نباشد.
برخی از مهم ترین امکانات این پلتفرم عبارت اند از:
- ارسال واکنش به پیام
- امکان داشتن پروفایل کاربران
- تخته چند کاربره همزمان
- امکان استفاده چند وبکم برای هر کاربر
- پردازش فرمت اکسل،پاروپوینت،ورد و غیره
زوم (zoom)

Zoom بیشتر به عنوان یک پلتفرم ارتباط ویدئویی شناخته می شود، اما در آموزش آنلاین نیز کاربرد گسترده ای دارد. ویژگی های اصلی آن شامل چت گروهی کارآمد و قابلیت ایجاد اتاق های جداگانه برای گروه بندی کاربران است.
یکی از مزیت های Zoom، سادگی استفاده و تنوع ابزارهای ارتباطی آن است. زوم همچنین امکاناتی مانند زیرنویس، رونویسی و قابلیت های مرتبط با دسترسی پذیری را ارائه می دهد و با برخی سیستم های مدیریت آموزش نیز یکپارچه می شود.
برای کسی که صرفا به دنبال برگزاری جلسات آنلاین است، Zoom می تواند انتخاب مناسبی باشد. اما وقتی نیازها از یک جلسه ساده فراتر می رود،در چنین شرایطی، مقایسه یک سرویس عمومی جلسات آنلاین با یک پلتفرم متمرکز بر نیازهای کاربران ایرانی می تواند نتیجه متفاوتی داشته باشد.
مقایسه پلتفرم های برگزاری کلاس آنلاین
در جدول زیر امکانات تمام پلتفرم های گفته شده را به صورت دقیق با یکدیگر بررسی کردیم تا بتوانید بهتر تصمیم بگیرید.
| امکانات | میتینوو | اسکای روم | ادوبی کانکت | بیگ بلو باتن | الوکام |
| ارسال فایل در باکس پیام | |||||
| ارسال عکس در باکس پیام | |||||
| ارسال واکنش به پیام | |||||
| خصوصی با استاد | |||||
| خصوصی دانش آموز با دانش آموز | |||||
| امکان ارسال ایموجی | |||||
| امکان ارسال واکنش در پروفایل | |||||
| نمایش کاربران به صورت جدولی | |||||
| امکان داشتن پروفایل کاربران | |||||
| غیر فعال کردن امکان بلند کردن دست | |||||
| عدم نمایش لیست کاربران به همدیگر | |||||
| جستجو کاربر | |||||
| هشدار خروج دانش آموز از کلاس | |||||
| تغییر دلخواه سایز باکس کاربران و پیام ها | |||||
| تخته چند کاربره همزمان | |||||
| قرار دادن فایل های تخته در باکس پیام | |||||
| ضبط جلسه به صورت ابری | |||||
| ضبط جلسه به صورت لوکال | |||||
| بارگذاری فایل | |||||
| ویرایش فایل در زمان ارائه با قابلیت های تخته | |||||
| قرار دادن فایل حاشیه نویسی شده در باکس پیام | |||||
| نمایش فرمت تصویری،ویدئویی و متنی | |||||
| پردازش فرمت اکسل،پاروپوینت،ورد و غیره | |||||
| امکان استفاده چند وبکم برای هر کاربر | |||||
| انتخاب و بارگذاری پس زمینه دلخواه وبکم | |||||
| ایجاد نظرسنجی یا آزمونک | |||||
| نمایش نتایج به صورت نمودار | |||||
| نگهداری تاریخچه حضور و غیاب | |||||
| نگهداری تاریخچه تحلیل مشارکت دانش آموز | |||||
| نگهداری تحلیل کیفیت و نظم کلاس |
سوالات متداول
بهترین پلتفرم برای برگزاری کلاس آنلاین کدام است؟
پاسخ به این سوال بستگی به نیاز ها و سطح انتظارتان از کیفیت کلاس آنلاین دارد. اگر بیشتر نیاز شما مربوط به حوزه ی آموزشی می شود، میتینوو می تواند گزینه کامل تری باشد. اما اگر نیاز شما بیشتر برگزاری وبینار یا سمینار با تعداد نفرات بالای 1000 نفر است، اسکای روم می تواند گزینه بهتری باشد.
برای برگزاری کلاس آنلاین، پلتفرم ایرانی بهتر است یا خارجی؟
باتوجه به قطعی های اینترنتی و محدودیت هایی که در پشتیبانی از پلتفرم های خارجی وجود دارد، پلتفرم های ایرانی می توانند انتخاب بهتری باشند.
آیا تمام این پلتفرم های کلاس آنلاین امکان ضبط و آرشیو جلسات را دارند؟
بله. تمام این پلتفرم هایی که گفته شده است، امکان ضبط جلسه را دارند و تنها تفاوت آنها در نوع ضبط جلسه است.
هنگام انتخاب پلتفرم برگزاری کلاس آنلاین باید به چه معیارهایی توجه کنیم؟
معیار هایی مانند: بستر مناسب برای برگزاری کلاس، چت و ابزار های تعاملی، مدیریت کاربران و کلاس ها، امنیت و پشتیبانی فنی و …
آیا کاربر برای ورود به کلاس باید نرم افزار خاصی نصب کند؟
خیر. تمام پلتفرم های گفته شده کلاس های خود را در بستر وب برگزار می کنند و نیاز به نصب نرم افزار خاصی نیست.
آیا امکان گرفتن حضور و غیاب در کلاس آنلاین وجود دارد؟
بله. در همه ی پلتفرم های گفته شده به جز بیگ بلو باتن امکان تهیه لیست حضور و غیاب جلسه امکان پذیر است.
