پرامپت چیست؟
پرامپت (Prompt) همان دستور، درخواست یا توضیحی است که به هوش مصنوعی می‌دهید تا بر اساس آن، پاسخ یا محتوای موردنیاز شما را تولید کند.
پرامپت به شما کمک می‌کند مشخص کنید چه محتوایی، برای چه گروهی از دانش‌آموزان و با چه هدفی می‌خواهید.
برای مثال، به‌جای اینکه فقط بنویسید “درباره فتوسنتز توضیح بده”، می‌توانید درخواست دقیق‌تری مطرح کنید تا هوش مصنوعی محتوایی متناسب با سطح دانش‌آموزان شما آماده کند.
هرچه اطلاعات مناسب‌تری درباره موضوع، مخاطب و نتیجه موردانتظار ارائه کنید، احتمال اینکه پاسخ مفیدتری دریافت کنید بیشتر می‌شود.
ویژگی های پرامپت های ChatGpt برای معلم ها
پرامپت خوب، درخواست مبهمی مانند “برای من یک درس طراحی کن” نیست. هرچه اطلاعات مهم‌تری مانند پایه تحصیلی، موضوع درس، سطح دانش‌آموزان، زمان کلاس و نوع خروجی را مشخص کنید، احتمال دریافت پاسخ کاربردی‌تر بیشتر می‌شود.
برای مثال، به‌جای استفاده از پرامپتی مانند:
برای درس علوم یک طرح درس بنویس.
از پرامپت دقیق‌تری مانند متن زیر استفاده کنید:
برای یک کلاس ۴۵ دقیقه‌ای علوم پایه هفتم، درباره مبحث “سلول” یک طرح درس عملی طراحی کن. دانش‌آموزان با مفاهیم اولیه سلول آشنا هستند. طرح درس باید شامل هدف یادگیری، فعالیت آغازین، توضیح اصلی، فعالیت گروهی، یک سؤال سنجش یادگیری و تکلیف پایانی باشد. خروجی را در قالب جدول ارائه کن.
این نوع ساختار باعث می‌شود ChatGPT اطلاعات بیشتری درباره کاری که باید انجام دهد داشته باشد. OpenAI نیز برای معلمان توصیه می‌کند در پرامپت، وظیفه، زمینه و خروجی مورد انتظار مشخص شود.
بهترین پرامپت های ChatGPT برای معلم ها
در ادامه، پرامپت‌ها را بر اساس کارهای مختلف دسته‌بندی کرده‌ایم تا بتوانید به‌جای استفاده از نمونه‌های عمومی، مستقیماً سراغ نیاز خود بروید.
۱. پرامپت ChatGPT برای طراحی طرح درس
طرح درس یکی از کاربردی‌ترین موارد استفاده از ChatGPT برای معلمان است. کافی است موضوع، پایه، مدت کلاس و هدف آموزشی را مشخص کنید.
پرامپت آماده:
تو یک متخصص طراحی آموزشی هستی. برای من یک طرح درس [مدت زمان] دقیقه‌ای برای درس [نام درس] و مبحث [موضوع] در پایه [پایه تحصیلی] طراحی کن.
سطح فعلی دانش‌آموزان: [توضیح کوتاه]
هدف اصلی یادگیری: [هدف]طرح درس باید شامل این بخش‌ها باشد:
- هدف‌های یادگیری
- فعالیت آغازین
- ارائه مفهوم جدید
- فعالیت مشارکتی دانش‌آموزان
- سنجش حین تدریس
- جمع‌بندی
- تکلیف پایانی
زمان تقریبی هر بخش را نیز مشخص کن و فعالیت‌ها را طوری طراحی کن که در کلاس واقعی قابل اجرا باشند.
۲. پرامپت برای تبدیل یک مبحث سخت به توضیح ساده
گاهی مشکل اصلی معلم، دانستن محتوا نیست؛ بلکه توضیح دادن آن متناسب با سطح دانش‌آموزان است.
پرامپت آماده:
مفهوم «[موضوع]» را برای دانش‌آموزان پایه [پایه] توضیح بده.
از زبان ساده و مثال‌های روزمره استفاده کن. ابتدا یک تعریف کوتاه بده، سپس مفهوم را مرحله‌به‌مرحله توضیح بده و در پایان ۳ مثال کاربردی ارائه کن.
از اصطلاحات تخصصی غیرضروری استفاده نکن و در پایان ۳ سؤال کوتاه برای بررسی میزان درک دانش‌آموزان ارائه بده.
استفاده از سطح تحصیلی، دانش قبلی و نیازهای یادگیری در پرامپت می‌تواند خروجی را متناسب‌تر کند. OpenAI نیز در راهنمای آموزشی خود توصیه می‌کند معلم اطلاعاتی مانند پایه، موضوع و دانسته‌های قبلی دانش‌آموزان را در درخواست وارد کند.
۳. پرامپت برای ساخت فعالیت کلاسی
اگر نمی‌خواهید کلاس فقط به توضیح معلم و یادداشت‌برداری دانش‌آموزان محدود شود، از ChatGPT برای طراحی فعالیت استفاده کنید.
پرامپت آماده:
برای تدریس مبحث «[موضوع]» در یک کلاس [پایه/مقطع]، ۵ فعالیت کلاسی طراحی کن که باعث مشارکت دانش‌آموزان شود.
برای هر فعالیت این موارد را مشخص کن:
- هدف فعالیت
- مدت زمان
- تعداد دانش‌آموزان
- وسایل موردنیاز
- دستور اجرای فعالیت
- نقش معلم
- خروجی مورد انتظار از دانش‌آموزان
فعالیت‌ها باید کم‌هزینه، قابل اجرا در کلاس واقعی و متناسب با سن دانش‌آموزان باشند.
۴. پرامپت برای ساخت سوال امتحانی
ChatGPT می‌تواند برای ایجاد پیش‌نویس سوالات آزمون کمک کند، اما معلم باید سوالات نهایی را از نظر علمی و تناسب با محتوای تدریس بررسی کند.
پرامپت آماده:
برای درس [نام درس]، مبحث [موضوع] و پایه [پایه تحصیلی] یک آزمون شامل [تعداد] سؤال طراحی کن.
آزمون باید ترکیبی از سؤال‌های چهارگزینه‌ای، تشریحی و کاربردی باشد. سطح دشواری را بین آسان، متوسط و دشوار تقسیم کن.
سؤالات باید فقط بر اساس مباحث زیر طراحی شوند:
[فهرست مباحث]در انتها پاسخنامه و هدف آموزشی هر سؤال را نیز ارائه کن.
۵. پرامپت برای ساخت کوییز کوتاه
برای شروع یا پایان کلاس می‌توانید یک کوییز چنددقیقه‌ای ایجاد کنید.
پرامپت آماده:
برای دانش‌آموزان پایه [پایه] درباره «[موضوع]» یک کوییز ۵ سؤالی طراحی کن که حداکثر در ۵ دقیقه پاسخ داده شود.
سؤال‌ها باید مفاهیم کلیدی درس را بررسی کنند و شامل [تعداد] سؤال چهارگزینه‌ای و [تعداد] سؤال کوتاه‌پاسخ باشند.
پاسخ صحیح را در بخش جداگانه بنویس و برای هر پاسخ یک توضیح بسیار کوتاه ارائه کن.
۶. پرامپت برای طراحی تمرین در سطوح مختلف
همه دانش‌آموزان یک سطح و سرعت یادگیری ندارند. می‌توانید از ChatGPT بخواهید یک مفهوم را در چند سطح تمرینی طراحی کند.
پرامپت آماده:
برای مبحث «[موضوع]» سه سطح تمرین طراحی کن:
سطح ۱: مناسب دانش‌آموزانی که هنوز مفهوم را به‌خوبی یاد نگرفته‌اند.
سطح ۲: مناسب دانش‌آموزانی با تسلط متوسط.
سطح ۳: مناسب دانش‌آموزانی که به دنبال چالش بیشتر هستند.برای هر سطح ۵ تمرین ارائه کن و پاسخنامه جداگانه بنویس. تمرین‌ها باید از نظر محتوایی مرتبط باشند اما صرفاً تکرار یک سؤال با اعداد متفاوت نباشند.
۷. پرامپت برای تولید مثال و تشبیه آموزشی
یک مفهوم انتزاعی گاهی با یک مثال مناسب بسیار راحت‌تر آموزش داده می‌شود.
پرامپت آماده:
مفهوم «[موضوع]» را با استفاده از ۵ مثال واقعی و قابل لمس برای دانش‌آموزان پایه [پایه] توضیح بده.
برای هر مثال ابتدا موقعیت واقعی را توضیح بده و سپس ارتباط آن با مفهوم آموزشی را مشخص کن. از مثال‌هایی استفاده کن که برای دانش‌آموزان این گروه سنی آشنا باشند.
۸. پرامپت برای تولید محتوای آموزشی
اگر برای یک جلسه به متن آموزشی، جزوه یا محتوای اولیه نیاز دارید، می‌توانید ساختار خروجی را از ابتدا مشخص کنید.
پرامپت آماده:
درباره «[موضوع]» یک محتوای آموزشی برای دانش‌آموزان پایه [پایه] آماده کن.
ساختار محتوا:
- تعریف ساده
- نکات کلیدی
- توضیح مرحله‌به‌مرحله
- ۳ مثال
- یک فعالیت کوتاه
- ۵ سؤال برای تمرین
- جمع‌بندی
متن باید ساده، دقیق و مناسب مطالعه دانش‌آموز باشد. اگر درباره بخشی اطلاعات کافی نداری، حدس نزن و آن قسمت را مشخص کن.
۹. پرامپت برای ساخت سناریوی تدریس
برای کلاس‌هایی که به فعالیت و روایت نیاز دارند، می‌توان از ChatGPT برای طراحی سناریوی آموزشی استفاده کرد.
پرامپت آماده:
برای تدریس مبحث «[موضوع]» به دانش‌آموزان پایه [پایه] یک سناریوی تدریس ۳۰ دقیقه‌ای طراحی کن.
سناریو باید با یک سؤال یا مسئله واقعی شروع شود و دانش‌آموزان را به کشف مفهوم اصلی هدایت کند. نقش معلم و دانش‌آموز را در هر مرحله مشخص کن و حداقل ۳ سؤال تعاملی در طول سناریو قرار بده.
۱۰. پرامپت برای ایجاد بازخورد روی تکالیف
ChatGPT می‌تواند در تهیه پیش‌نویس بازخورد کمک کند، اما نباید بدون بررسی معلم جایگزین قضاوت حرفه‌ای درباره عملکرد دانش‌آموز شود.
پرامپت آماده:
متن پاسخ دانش‌آموز را در ادامه بررسی کن.
پاسخ دانش‌آموز 1:
{متن پاسخ دانش آموز 1}
[پاسخ دانش‌آموز 2:
{متن پاسخ دانش آموز 2}بر اساس معیارهای زیر بازخورد بده:
- درک مفهوم
- دقت پاسخ
- استدلال
- کامل بودن
- اشتباهات مهم
ابتدا نقاط قوت را بیان کن، سپس حداکثر ۳ مورد قابل بهبود را مشخص کن و در پایان یک پیشنهاد عملی برای بهتر شدن پاسخ ارائه بده. لحن بازخورد سازنده و مناسب دانش‌آموز باشد.
OpenAI نیز درباره استفاده آموزشی از ChatGPT تأکید می‌کند که خروجی مدل ممکن است نادرست باشد و تصمیم نهایی درباره محتوای آموزشی و ارزیابی باید تحت نظارت معلم باقی بماند.
۱۱. پرامپت برای بررسی یک پاسخ تشریحی
برای پاسخ‌های طولانی‌تر، بهتر است معیار ارزیابی را از قبل تعیین کنید.
پرامپت آماده:
پاسخ زیر را مانند یک معلم [نام درس] بررسی کن:
[پاسخ دانش‌آموز]
{متن پاسخ دانش آموز}سؤال اصلی:
[متن سؤال]معیارهای ارزیابی:
- صحت علمی
- کامل بودن پاسخ
- استدلال
- استفاده صحیح از مفاهیم
- وضوح بیان
برای هر معیار از توضیح کیفی استفاده کن. اشتباهات را دقیقا مشخص کن و برای اصلاح هر اشتباه، پیشنهاد کوتاه بده. اگر اطلاعات کافی برای قضاوت درباره بخشی وجود ندارد، آن را اعلام کن.
۱۲. پرامپت برای طراحی جدول ارزشیابی
جدول ارزشیابی به معلم کمک می‌کند معیارهای ارزیابی یک فعالیت یا پروژه را شفاف‌تر کند.
پرامپت آماده:
برای ارزیابی پروژه «[نام پروژه]» دانش‌آموزان پایه [پایه] یک جدول ارزشیابی چهارسطحی طراحی کن.
معیارها:
- درک موضوع
- دقت علمی
- خلاقیت
- کیفیت ارائه
- همکاری گروهی
برای هر معیار، چهار سطح عملکرد تعریف کن و توضیح بده دانش‌آموز در هر سطح چه عملکردی باید داشته باشد. خروجی را به صورت جدول ارائه کن.
۱۳. پرامپت برای پیدا کردن نقاط ضعف یک درس
گاهی لازم است قبل از برگزاری کلاس، محتوای خود را از دید یک دانش‌آموز بررسی کنید.
پرامپت آماده:
محتوای آموزشی زیر را مانند یک متخصص طراحی آموزشی بررسی کن:
[محتوای درس]مشخص کن:
- کدام قسمت‌ها ممکن است برای دانش‌آموز مبهم باشند؟
- چه مفاهیمی به پیش‌نیاز نیاز دارند؟
- کجاها بهتر است مثال اضافه شود؟
- چه سوءبرداشت‌هایی ممکن است ایجاد شود؟
- در کدام قسمت‌ها باید سؤال یا فعالیت اضافه شود؟
در پایان، چند پیشنهاد مشخص برای بهبود این درس ارائه کن.
۱۴. پرامپت برای شخصی‌سازی آموزش
یکی از کاربردهای مفید AI در آموزش، ایجاد نسخه‌های متفاوت از یک محتوای آموزشی برای گروه‌های مختلف دانش‌آموزان است.
پرامپت آماده:
محتوای آموزشی زیر را در سه نسخه بازنویسی کن:
نسخه اول: مناسب دانش‌آموزی که در یادگیری این موضوع مشکل دارد.
نسخه دوم: مناسب دانش‌آموزی با سطح متوسط.
نسخه سوم: مناسب دانش‌آموزی که مفهوم را به‌خوبی یاد گرفته و به چالش بیشتری نیاز دارد.مفهوم اصلی، دقت علمی و هدف آموزشی در هر سه نسخه حفظ شود.
متن اصلی:
[محتوا]
OpenAI Academy نیز نمونه‌هایی برای طراحی فعالیت‌ها و تمرین‌های متفاوت متناسب با سطح و نیاز یادگیرندگان ارائه کرده است.
۱۵. پرامپت برای آماده‌سازی کلاس آنلاین
در کلاس مجازی، علاوه بر محتوای آموزشی، تعامل و مشارکت دانش‌آموزان اهمیت زیادی دارد.
پرامپت آماده:
برای یک کلاس آنلاین ۶۰ دقیقه‌ای درباره «[موضوع]» برای دانش‌آموزان [پایه/مقطع] برنامه طراحی کن.
برنامه باید شامل:
- فعالیت شروع کلاس
- ارائه محتوای اصلی
- دو فعالیت تعاملی
- یک سؤال برای بررسی مشارکت
- یک تمرین کوتاه
- جمع‌بندی
- تکلیف بعد از کلاس
برای هر بخش زمان پیشنهادی تعیین کن و فعالیت‌هایی پیشنهاد بده که در محیط کلاس آنلاین قابل اجرا باشند.
در این نوع کلاس‌ها، استفاده از یک پلتفرم برگزاری کلاس آنلاین می‌تواند بخش اجرایی آموزش مانند حضور در کلاس، ارتباط مدرس و دانش‌آموز و مدیریت جلسه را منظم‌تر کند.اگر با بهترین پلتفرم های برگزاری کلاس آنلاین آشنایی ندارید، مقاله ی [6 تا از بهترین پلتفرم های برگزاری کلاس آنلاین] را مطالعه کنید.
چطور پرامپت‌های ChatGPT را برای کلاس خودمان بهتر کنیم؟
کپی کردن یک پرامپت آماده، همیشه بهترین نتیجه را ایجاد نمی‌کند. بهتر است اطلاعات واقعی کلاس خود را به آن اضافه کنید.
چند اطلاعاتی که معمولا ارزش اضافه کردن دارند:
- پایه و مقطع تحصیلی
- موضوع دقیق درس
- مدت زمان کلاس
- تعداد دانش‌آموزان
- سطح علمی کلاس
- دانش قبلی دانش‌آموزان
- هدف آموزشی
- نوع فعالیت
- محدودیت‌های کلاس
- زبان و سطح خوانایی
- فرمت خروجی موردنظر
OpenAI نیز توصیه می‌کند اگر پاسخ اولیه کاملا مناسب نیست، به‌جای شروع دوباره، با درخواست‌های تکمیلی مانند «کوتاه‌تر کن»، «مثال اضافه کن»، «در قالب جدول ارائه بده» یا «برای دانش‌آموزان سطح پایین‌تر بازنویسی کن» خروجی را اصلاح کنید.
مقایسه پرامپت ضعیف و پرامپت حرفه‌ای
| نوع درخواست | پرامپت ضعیف | پرامپت دقیق‌تر |
|---|---|---|
| طرح درس | یک طرح درس درباره فتوسنتز بده | یک طرح درس ۴۵ دقیقه‌ای برای پایه هفتم درباره فتوسنتز با هدف یادگیری، فعالیت گروهی و آزمون پایانی طراحی کن |
| آزمون | برای ریاضی سؤال بده | برای پایه هشتم، ۱۰ سؤال درباره معادله درجه اول با سه سطح دشواری و پاسخنامه طراحی کن |
| توضیح درس | فتوسنتز را توضیح بده | فتوسنتز را برای دانش‌آموز پایه هفتم با زبان ساده، ۳ مثال و یک تشبیه توضیح بده |
| تمرین | تمرین علوم بساز | برای مبحث سلول ۸ تمرین در دو سطح متوسط و پیشرفته طراحی کن |
| بازخورد | این پاسخ را بررسی کن | پاسخ را بر اساس دقت علمی، استدلال و کامل بودن بررسی و برای هر ضعف یک پیشنهاد اصلاحی ارائه کن |
نکته مهم: هرچه ChatGPT اطلاعات دقیق‌تری درباره هدف، مخاطب، زمینه و خروجی مورد انتظار داشته باشد، کنترل بیشتری روی نتیجه خواهید داشت.
چگونه از ChatGPT برای طراحی یک کلاس آنلاین استفاده کنیم؟
ChatGPT می‌تواند برای طراحی محتوای جلسه، فعالیت تعاملی، سؤال، تمرین و برنامه زمانی کلاس کمک کند؛ اما اجرای خود کلاس به ابزار ارتباطی و آموزشی مناسب نیاز دارد.
اگر مدرس یا مؤسسه‌ای کلاس‌های خود را به‌صورت آنلاین برگزار می‌کند، می‌تواند از یک پلتفرم تخصصی مانند میتینوو برای برگزاری کلاس مجازی استفاده کند و در کنار آن از ChatGPT برای آماده‌سازی بخش‌های محتوایی و آموزشی جلسه کمک بگیرد.
برای آشنایی بیشتر با این نوع محیط آموزشی، می‌توانید درباره پلتفرم برگزاری کلاس آنلاین میتینوو مطالعه کنید.
اشتباهاتی که هنگام استفاده از پرامپت‌های ChatGPT نباید انجام دهید
استفاده از پرامپت آماده به این معنا نیست که خروجی بدون بررسی قابل استفاده است.
۱. استفاده از اطلاعات ناقص
اگر پایه، موضوع، سطح کلاس و هدف را مشخص نکنید، ممکن است پاسخ بیش از حد عمومی باشد.
۲. اعتماد کامل به پاسخ علمی
ChatGPT می‌تواند در بعضی پاسخ‌ها اشتباه کند. محتوای علمی، فرمول‌ها، تاریخ‌ها، منابع و پاسخ‌های آزمون باید قبل از استفاده بررسی شوند.
۳. ارائه اطلاعات حساس دانش‌آموزان
برای دریافت کمک آموزشی معمولاً نیازی به نام کامل، شماره تماس، اطلاعات هویتی یا سایر داده‌های شخصی دانش‌آموز ندارید.
۴. استفاده از یک پرامپت ثابت برای همه کلاس‌ها
یک پرامپت ممکن است برای پایه چهارم مناسب باشد اما برای دانشجوی دانشگاه خروجی مناسبی تولید نکند. سطح مخاطب را مشخص کنید.
۵. پذیرش اولین خروجی
اگر نتیجه مناسب نیست، پرامپت را اصلاح کنید. می‌توانید از ChatGPT بخواهید پاسخ را کوتاه‌تر، دقیق‌تر، ساده‌تر، تعاملی‌تر یا متناسب با سطح خاصی بازنویسی کند.
جمع‌بندی
بهترین پرامپت های ChatGPT برای معلم ها آنهایی نیستند که صرفا طولانی باشند؛ پرامپت خوب باید دقیقا مشخص کند چه کاری، برای چه مخاطبی، با چه زمینه‌ای و در چه قالبی باید انجام شود.
از طراحی طرح درس و تولید تمرین گرفته تا ساخت آزمون، توضیح ساده مفاهیم، طراحی فعالیت کلاسی و آماده‌سازی بازخورد، می‌توانید ChatGPT را در بخش‌هایی از فرایند آماده‌سازی آموزش به کار بگیرید. با این حال، خروجی هوش مصنوعی باید بررسی، اصلاح و با نیاز واقعی کلاس تطبیق داده شود. بهترین نتیجه زمانی ایجاد می‌شود که تجربه و قضاوت معلم در کنار توانایی‌های AI قرار بگیرد.
سوالات متداول
بهترین پرامپت ChatGPT برای معلمان چه ویژگی هایی دارد؟
یک پرامپت خوب برای معلم باید وظیفه، موضوع، سطح دانش‌آموزان، زمینه آموزشی و شکل خروجی موردنظر را مشخص کند. پرامپت‌های دقیق معمولا کنترل بیشتری روی نوع پاسخ ایجاد می‌کنند.
آیا ChatGPT می‌تواند برای معلم طرح درس بنویسد؟
بله. می‌توان موضوع درس، پایه تحصیلی، مدت کلاس، هدف یادگیری و فعالیت‌های موردنظر را مشخص کرد تا ChatGPT یک طرح درس اولیه تولید کند. طرح نهایی باید با برنامه درسی و شرایط واقعی کلاس تطبیق داده شود.
آیا می‌توان از ChatGPT برای ساخت سوال امتحانی استفاده کرد؟
بله. ChatGPT می‌تواند پیش‌نویس سوالات چهارگزینه‌ای، تشریحی، کوتاه‌پاسخ و مسئله‌ای تولید کند. معلم باید سوالات و پاسخنامه را از نظر علمی و تناسب با محتوای تدریس بررسی کند.
آیا می‌توان از ChatGPT برای کلاس آنلاین استفاده کرد؟
بله. ChatGPT می‌تواند برای طراحی برنامه کلاس، محتوای آموزشی، فعالیت تعاملی، سوال، تمرین و جمع‌بندی کمک کند. برای اجرای خود کلاس نیز به یک محیط برگزاری کلاس آنلاین نیاز دارید.
آیا استفاده از پرامپت آماده همیشه بهترین نتیجه را می‌دهد؟
خیر. پرامپت‌های آماده نقطه شروع هستند. بهتر است اطلاعات مربوط به پایه، درس، دانش‌آموزان، هدف آموزشی و محدودیت‌های کلاس را به آنها اضافه کنید و در صورت نیاز خروجی را در چند مرحله اصلاح کنید.
